حرم مطهر امام رضا (ع)

مشهد

شرح

حرم امام رضا(ع)
 حرم امام رضا (ع)، یکی از بهترین و آرامش‌بخش‌ترین مکان‌ها برای ما مسلمانان و ایرانیان است. حرم از شاخص‌ترین جاذبه‌های گردشگری و تاریخی مشهد است و سالانه میلیون‌ها زائر از سراسر دنیا برای زیارت هشتمین امام شیعیان راهی مشهد می‌شوند.حرم مطهر امام رضا (ع) ترکیب بی نظیری از معماری و هنر است. وجود مساجد، رواق ها، صحن ها، موزه ها، کتابخانه و مهمان سرای حضرت است . بخش هایی از این مجموعه به لحاظ قدمت به سال ۶۱۰ هجری قمری می رسند اما بیشترین ساخت و سازدر مجموعه حرم به دوران صفویه و به ویژه شاه طهماسب صفوی باز می گردد.
واقعه شهادت حضرت علی بن موسی الرضا که هشتمین امام از خاندان امامت است در شهر طوس و در روستایی به نام سناباد اتفاق افتاد. وی به دست مامون، خلیفه عباسی به شهادت رسید و در بالای سر خلیفه فقید عباسی، هارون الرشید دفن شد و از آن پس مدفن وی، مشهد نامیده شد، یعنی محل شهادت.

بخش های مختلف حرم رضوی
آن قسمت از حرم که مدفن حضرت رضا (ع) است “روضه منوره” نام دارد. 
مسجد بالاسر
این مسجد در غرب روضه منوره قرار دارد و بعد از خود روضه، کهن ترین بخش حرم است و در بخش جنوبی آن محرابی از کاشی معرق ساخته شده است .
سرداب
کف حرم در قسمت مدفن در گذشته حدود دو متر گودتر از سطح اطراف بود. بعدها بر اثر توسعه حرم و بالا آمدن سطوح اطراف، سردابی در محل تدفین حضرت رضا به وجود آمد. گفته می شود اصل مرقد شریف در سرداب و زیر مرقد کنونی قرار دارد.
گنبد و مناره ها
گنبد حرم از نوع گنبدهای دو پوش است. پوشش درونی که از داخل روضه منوره دیده می شود و به آن قبه می گویند و پوشش دوم بالای آن قرار دارد و به آن گنبد می گویند. مناره ها  نیز که از مهمترین نمادهای معماری اسلامی هستند و در گذشته نقش مهمی به عنوان برج های راهنما برای زائران و جهانگردان داشته اند. یکی در جنوب صحن عتیق و نزدیک به گنبد طلا قرار دارد و آن دیگری در مقابل و به قرینه آن،در شمال صحن عتیق و بالای ایوان عباسی.هر دو با روکش طلا تزئین شده اند و حدود ۴۰ متر ارتفاع دارند. 
مسجد گوهرشاد
مسجد گوهرشاد از برجسته ترین آثار معماری دوران تیموری است. شش قرن قدمت و پایداری خود گواه ارزشمند بودن آن است. بانی آن گوهرشاد آغا همسر شاهرخ میرزا فرزند امیر تیمور گورکانی است و نام وی بر روی سه کتیبه به خط ثلث و رنگ زرد نوشته شده است. معماری این گنجینه ارزشمند را قوام الدین شیرازی انجام داده است. محرابی از سنگ مرمر در ضلع جنوبی آن قرار دارد و منبر بلندی در مرکز ایوان  که منصوب به حضرت صاحب الزمان است. این منبر که به دستور فتح علی شاه قاجار ساخته شده است نمونه ای بی مانند از هنر منبت کاری است.
صحن ها و رواق ها
صحن به فضایی باز گفته می شود که از چهار سو به رواق ها و ایوان ها منتهی است. صحن عتیق، قدیمی ترین صحن حرم است که امروز به صحن انقلاب معروف است. پس از صحن آزادی که در گذشته به آن “صحن نو” می گفتند. به لحاظ قدمت تاریخی بیشترین اعتبار را دارد. صحن جمهوری اسلامی و قدس پس از انقلاب به مجموعه بارگاه رضوی اضافه شد و صحن های جامع رضوی، غدیر، کوثر و هدایت نیز در سال های اخیر رواق نیز به فضایی مسقف گفته می شود. رواق امام خمینی بزرگترین رواق بارگاه رضوی است ده ها رواق دیگر نیز که هر کدام نامی دارد در گوشه و کنار حرم تعبیه شده اند که محل عبادت و راز و نیاز زائران است.
موزه ها
مجموعه موزه های آستان قدس رضوی گنجینه بی نظیری از اشیاء ارزشمندی است که در این آستان نگهداری می شوند. این مجموعه که به تفکیک موضوع در بخش های قرآن و دست خط های نفیس، موزه تخصصی فرش، موزه تمبر و سلاح، موزه صدف، موزه مردم شناسی و انواع گنجینه های ارزشمند اداره می شود همه روز پذیرای بازدیدکنندگان است.
کتابخانه
کتابخانه آستان قدس رضوی شاید کامل ترین مجموعه از موقوفات کتب و جزوات قرآنی در کشور باشدکه اکنون گنجینه ای ارزشمند از نسخ خطی و چاپی را در بر دارد. همه روزه به جز تعطیلات رسمی می توان ازفضای کتابخانه استفاده کرد. ۱۳ تالار مطالعاتی و ۱۱ کتابخانه تخصصی در این مجموعه فراهم است، بخش امانت کتاب و واحد سمعی و بصری و تالار ویژه محققان نیز از دیگربخش های کتابخانه آستان قدس رضوی است.مهمان سرا، دارالشفاء، پارکینگ ها و مراکر فرهنگی دیگر بخش های مجموعه حرم مطهر را تشکیل می دهند.

بررسی

نوشتن نظر

مرتبط